Kurs STS-01 / STS-02 · Moduł 4

Procedury operacyjne

Planowanie lotu, procedury normalne, awaryjne i w sytuacji zagrożenia

Stan na listopad 2026 · Prowadzący: [imię i nazwisko]

Plan modułu

Cztery lekcje i sprawdzian

4.1

Planowanie lotu

4.2

Procedury standardowe STS-01

4.3

Procedury awaryjne i ERP

4.4

Procedury STS-02

Test

5 pytań i plan lotu w STS-01

Moduł 4 · Procedury operacyjne

Lekcja 4.1 · Instrukcja operacyjna

Wszystko zaczyna się od instrukcji operacyjnej

Kto ją pisze

Operator – obowiązek z UAS.STS-01.030 pkt 1 i UAS.STS-02.030 pkt 1. Zawartość określa dodatek 5.

Co w niej jest

Źródło: rozporządzenie 2019/947, dodatek 1 (UAS.STS-01.030 pkt 1–2) i dodatek 5

Lekcja 4.1 · Planowanie krok po kroku

Siedem pytań przed każdym lotem

1. Zadanie

Co i po co lecimy? Czy STS to właściwa droga?

2. Miejsce

Mapa, przeszkody, linie energetyczne, ludzie, dostęp do KON.

3. Przestrzeń

Strefy w DroneTower, AUP/UUP, NOTAM.

4. Pogoda

Wiatr na wysokości lotu, porywy, opady, widzialność, temperatura.

5. Obszary

Obszar lotu, bezpieczeństwa, bufor i KON.

6. Zgody

Plan misji w KSID i zgoda zarządzającego – jeśli strefa wymaga.

7. Odprawa zespołu: role, łączność, sygnał przerwania lotu, procedury awaryjne i miejsce lądowania zapasowego.

Źródła: UAS.STS-01.030; moduł 3 (narzędzia PAŻP); moduł 6 (pogoda)

Lekcja 4.1 · KON w praktyce

Kontrolowany obszar naziemny trzeba naprawdę kontrolować

Wyznacz

Rzut przestrzeni operacyjnej i bufora na ziemię. Zaznacz na mapie i w terenie.

Zabezpiecz

Taśmy, tablice, osoby pilnujące wejść, uzgodnienia z zarządcą terenu.

Poinformuj

Każda osoba w KON: poinformowana o ryzyku i wyraźnie zgadza się uczestniczyć.

Źródło: UAS.STS-01.030 (informowanie osób w KON); decyzje Prezesa ULC o zwolnieniach – moduł 1

Lekcja 4.2 · Przed lotem

Lista kontrolna: najpierw przepis, potem producent

Wymaga przepis (STS-01)

  • system zakończenia lotu działa
  • Remote ID aktywny i aktualny
  • BSP w stanie umożliwiającym bezpieczny lot
  • łączność z obserwatorem ustalona

Typowo z instrukcji producenta

  • śmigła, rama, akumulatory – oględziny i stan naładowania
  • sygnał GNSS i jakość łącza C2
  • wysokość i punkt RTH zapisany
  • tryb niskiej prędkości włączony
  • check-in w DroneTower

Źródła: UAS.STS-01.040 pkt 1; UAS.SPEC.060; instrukcja producenta BSP

Lekcja 4.2 · W trakcie lotu

Pilot patrzy na drona i na niebo, nie tylko na ekran

VLOS przez cały lot

Bez lornetki i bez obrazu z kamery jako zamiennika VLOS.

Skanowanie przestrzeni

„Dokładna obserwacja przestrzeni” – wymóg przepisu, nie zalecenie.

Poniżej 5 m/s

Prędkość względem ziemi, także z wiatrem w plecy.

Pierwszeństwo załogowych

Przy zbliżającym się statku załogowym – zniż się i odsuń.

Stan BSP

Akumulator, łącze, ostrzeżenia – i zapas na powrót.

Przerwij, gdy trzeba

Lot zagraża ludziom, statkom lub mieniu – kończysz.

Źródła: UAS.STS-01.040 pkt 2; UAS.SPEC.060 pkt 3

Lekcja 4.2 · Po locie

Lot kończy się wpisem, nie lądowaniem

1

Lądowanie, wyłączenie napędu, zabezpieczenie BSP

2

Zakończenie check-in w DroneTower – robi to pilot

3

Oględziny po locie i stan akumulatorów

4

Wpis do ewidencji lotów, zgłoszenie usterek i zdarzeń

Źródła: ULC – odpowiedzi z 10.04.2025 (check-in); UAS.SPEC.050 (ewidencja); rozporządzenie 376/2014

Lekcja 4.3 · Trzy rodzaje procedur

Gdzie jest dron, takie są procedury

Normalne

BSP w obszarze przestrzeni lotu. Lot według planu i listy kontrolnej.

Awaryjne

BSP poza obszarem lotu, w obszarze bezpieczeństwa. Cel: wrócić do normalnego lotu.

W sytuacji zagrożenia

BSP może opuścić przestrzeń operacyjną. FTS i ERP.

Źródło: UAS.STS-01.020 pkt 1 lit. c; UAS.STS-01.040 pkt 2; dodatek 5

Lekcja 4.3 · Przykłady procedur awaryjnych

Typowe sytuacje i typowe reakcje

SytuacjaTypowa reakcja (do opisania w instrukcji)
Utrata łącza C2zachowanie ustawione w BSP: powrót (RTH), zawis lub lądowanie; obserwuj drona
Utrata lub pogorszenie GNSSsterowanie ręczne bez stabilizacji pozycji, lądowanie w bezpiecznym miejscu
Niski stan akumulatoranatychmiastowy powrót lub lądowanie zapasowe
Osoba niezaangażowana wchodzi w KONzatrzymaj lot nad nią, odsuń BSP, wstrzymaj operację
Statek załogowy w pobliżuzniż się, odsuń, w razie potrzeby wyląduj
Silny poryw, BSP znosipowrót do obszaru lotu, w razie potrzeby lądowanie

Źródło: przykłady własne na podstawie dodatku 5; konkretne procedury ustala instrukcja operacyjna operatora

Lekcja 4.3 · System zakończenia lotu

FTS to ostatnia linia obrony, nie przycisk powrotu

Jaki musi być (C5, C6)

  • niezawodny i przewidywalny
  • niezależny od automatycznego systemu sterowania, także w aktywacji
  • wymusza opadanie i wyłącza napęd poziomy
  • C5: elementy ograniczające skutki uderzenia

Kiedy go użyć

Gdy BSP może opuścić przestrzeń operacyjną – czyli wejść nad osoby niezaangażowane lub w przestrzeń innych użytkowników. Pilot sprawdza jego sprawność przed każdym lotem.

Źródło: rozporządzenie 2019/945, część 16 (C5) i 17 (C6); UAS.STS-01.040 pkt 1

Lekcja 4.3 · Plan reagowania

ERP: co robimy, gdy coś już się stało

Ludzie

Pierwsza pomoc, wezwanie służb – 112.

Miejsce

Zabezpieczenie miejsca upadku, akumulatory pod nadzorem.

PAŻP

Dron poza kontrolą w powietrzu: „Zgłoś ucieczkę drona” w DroneTower.

Operator

Powiadomienie kierownictwa według łańcucha w instrukcji.

Zgłoszenie

Zdarzenie do ULC i PKBWL przez ECCAIRS2 – do 72 h.

Dokumentacja

Zdjęcia, logi lotu, zeznania świadków, wpis w ewidencji.

Źródła: UAS.STS-01.030 (ERP); PAŻP/ULC, 14.03.2025; PKBWL/ULC, „ECCAIRS2 – zgłaszanie i badanie zdarzeń”, 20.03.2023

Lekcja 4.3 · Zgłaszanie zdarzeń

Zdarzenie zgłaszasz w 72 godziny – przez ECCAIRS2

72 h

najpóźniej od zdarzenia (rozporządzenie 376/2014)

ECCAIRS2

formularz na aviationreporting.eu; od 1.02.2023 zgłoszenia do PKBWL i ULC tą drogą

Kto

operator BSP – art. 19 ust. 2 rozporządzenia 2019/947

Źródła: 376/2014 i 2015/1018; 2019/947 art. 19; PKBWL/ULC, 20.03.2023; dlapilota.pl, 17.08.2026 (rozporządzenie 2026/1821)

Lekcja 4.4 · STS-02

W STS-02 dochodzi trasa, obszar i obserwatorzy

Przed lotem

  • programowalny obszar lotu ustawiony (geocaging)
  • trajektoria zaprogramowana
  • obserwatorzy rozmieszczeni wzdłuż trasy – zadanie operatora
  • widzialność powyżej 5 km

W locie

  • start i lądowanie w VLOS
  • pilot informuje obserwatorów o odchyleniach od planu
  • obserwator skanuje przestrzeń i alarmuje pilota
  • 1 km bez obserwatorów, 2 km z nimi

Źródło: UAS.STS-02.020–050; rozporządzenie 2019/945, część 17

Lekcja 4.4 · Łączność w zespole

Utrata łączności z obserwatorem to sytuacja awaryjna

Środki łączności

Radiotelefony lub inne sprawdzone przed lotem środki. Kanał zapasowy ustalony na odprawie.

Gdy łączność zniknie

Przykład procedury: przerwij trasę, wróć w strefę, którą pilot lub inny obserwator widzi, odzyskaj łączność albo wyląduj.

Źródło: UAS.STS-02.020 pkt 6 lit. e; przykład procedury – do opisania w instrukcji operacyjnej

Quiz · pytanie 1 z 5

BSP wyszedł poza obszar przestrzeni lotu, ale jest w obszarze bezpieczeństwa. Jakie procedury?

A. Normalne

B. Awaryjne

C. W sytuacji zagrożenia i FTS

D. Żadne – lot trwa dalej

Moduł 4 · Quiz

Quiz · pytanie 2 z 5

Co pilot w STS-01 musi sprawdzić przed lotem według UAS.STS-01.040?

A. Sprawność FTS i aktywny Remote ID

B. Tylko poziom naładowania akumulatora

C. Tylko prognozę w aplikacji

D. Zgodę wieży na każdy lot

Moduł 4 · Quiz

Quiz · pytanie 3 z 5

Jaką cechę musi mieć system zakończenia lotu w klasie C5?

A. Działa przez autopilota

B. Wymusza opadanie i wyłącza napęd poziomy

C. Uruchamia powrót do punktu startu

D. Wyłącza Remote ID

Moduł 4 · Quiz

Quiz · pytanie 4 z 5

W jakim terminie operator zgłasza zdarzenie podlegające obowiązkowemu zgłoszeniu?

A. 24 godziny

B. 72 godziny

C. 7 dni

D. 30 dni

Moduł 4 · Quiz

Quiz · pytanie 5 z 5

Kto w STS-02 odpowiada za rozmieszczenie obserwatorów przestrzeni wzdłuż trasy?

A. Pilot

B. Sam obserwator

C. Operator

D. PAŻP

Moduł 4 · Quiz

Ćwiczenie w grupach · 20 minut

Zaplanuj lot inspekcyjny w STS-01

Dane

BSP C5, MTOM 9 kg, lot na 60 m AGL wzdłuż elewacji budynku; teren otwarty dla ruchu pieszych.

A

Wyznacz minimalny bufor ryzyka naziemnego i powiedz, od czego go liczysz.

B

Jak zabezpieczysz KON i co musisz zrobić z osobami w środku?

C

Wymień trzy procedury awaryjne i moment przejścia do FTS.

Wynik: szkic mapy z warstwami + lista kontrolna na jedną stronę

Klucz odpowiedzi

Odpowiedzi do quizu i ćwiczenia

Quiz

  1. B – awaryjne
  2. A – FTS i Remote ID
  3. B – opadanie, bez napędu poziomego
  4. B – 72 godziny
  5. C – operator

Ćwiczenie

  • A – 15 m od granicy obszaru bezpieczeństwa (+ zapas)
  • B – zamknięcie terenu; informacja o ryzyku i wyraźna zgoda każdej osoby
  • C – C2, GNSS, akumulator, osoba w KON; FTS przy ryzyku wyjścia z przestrzeni operacyjnej

Moduł 4 · Uzasadnienia w notatkach do slajdów z pytaniami i ćwiczeniem

Źródła modułu 4

Na czym opiera się ten materiał

Sprawdź przed zajęciami

Listę zdarzeń z BSP w rozporządzeniu 2026/1821 · tekst części 16 i 17 w EUR-Lex · własną instrukcję operacyjną i listy kontrolne · zachowanie po utracie łącza w sprzęcie szkoleniowym

Stan na 11.11.2026

Notatki prowadzącego