Kurs STS-01 / STS-02 · Moduł 3
Przestrzeń powietrzna RP
Strefy, narzędzia PAŻP i koordynacja lotów
Stan na listopad 2026 · Prowadzący: [imię i nazwisko]
Plan modułu
Trzy lekcje i sprawdzian
3.1
Strefy geograficzne BSP w Polsce – podział i zasady
3.2
DroneTower, KSID i CoTuLata
3.3
Zgłaszanie i koordynacja lotów z PAŻP
Test
5 pytań i planowanie czterech lotów
Moduł 3 · Przestrzeń powietrzna RP
Lekcja 3.1 · FIR Warszawa (EPWW)
C
Przestrzeń kontrolowana: powyżej FL095 oraz część stref wokół lotnisk. Lot wymaga zgody kontroli ruchu.
D
Przestrzeń kontrolowana: część stref wokół lotnisk (CTR, TMA). Lot wymaga zgody kontroli ruchu.
G
Przestrzeń niekontrolowana od ziemi do FL095, poza strefami kontrolowanymi. Tu odbywa się większość lotów BSP.
FL095 = 9500 ft ≈ 2895 m przy ciśnieniu standardowym. Klasa E w Polsce nie występuje. FIR Warszawa – EPWW.
Źródło: AIP Polska, ENR 1.4 – klasyfikacja przestrzeni; sprawdź aktualne wydanie na ais.pansa.pl
Lekcja 3.1 · Struktury przestrzeni
Każda struktura staje się strefą geograficzną
| Skrót | Nazwa |
|---|
| CTR | strefa kontrolowana lotniska |
| MCTR | wojskowa strefa kontrolowana lotniska |
| ATZ | strefa ruchu lotniskowego |
| P | strefa zakazana |
| R | strefa ograniczeń |
| D | strefa niebezpieczna |
| Skrót | Nazwa |
|---|
| TSA | strefa czasowo wydzielona – inni nie wlatują |
| TRA | strefa czasowo rezerwowana – przelot za zgodą ATS |
| ADIZ | strefa identyfikacji obrony powietrznej |
| MRT | struktura wojskowa (wg AIP) |
| NWA | obszar ostrzeżenia nawigacyjnego |
PAŻP przekłada je na strefy geograficzne DRA, widoczne w DroneTower. Rozwinięcia: CTR · MCTR · ATZ · P, R, D · TSA · TRA · ADIZ · MRT · NWA
Źródło: PAŻP/ULC, „Strefy geograficzne w PAŻP”, 14.03.2025 – lista struktur konwertowanych na strefy geograficzne
Lekcja 3.1 · Strefy DRA w praktyce
Typ strefy mówi, czego się spodziewać
| Strefa | Co oznacza | Co robi pilot |
|---|
| DRA-P | zakaz operacji BSP | nie leci; wyjątek – służby na warunkach PAŻP |
| DRA-RH | ograniczona, wysokie szanse na zgodę | prosi zarządzającego o zgodę |
| DRA-RM | ograniczona, średnie szanse na zgodę | prosi o zgodę z wyprzedzeniem |
| DRA-RL | ograniczona, niskie szanse na zgodę | szuka innej lokalizacji lub uzasadnia lot |
| DRA-T | tylko BSP spełniające wymagania techniczne | sprawdza, czy sprzęt je spełnia |
| DRA-I | informacja ważna dla bezpieczeństwa | czyta i uwzględnia w planie |
Źródła: Wytyczne nr 4/2025 Prezesa ULC, § 3; PAŻP/ULC, „Strefy geograficzne w PAŻP”, 14.03.2025
Lekcja 3.1 · Loty w CTR
Ogólna zasada: im bliżej lotniska, tym ciaśniej
do 1 km
od granicy lotniska: każdy lot wymaga zgody zarządzającego
do 6 km
bez dodatkowej zgody: BSP do 900 g, najwyżej 30 m AGL
ponad 6 km
bez dodatkowej zgody: BSP do 25 kg, najwyżej 100 m AGL
Każdy inny przypadek: plan misji w KSID (drony.gov.pl) i zgoda TWR. Check-in w DroneTower – zawsze.
Uwaga: lokalne zasady mogą być inne – np. w CTR EPRZ plan misji na każdy lot, w CTR EPWA nowe rejony RPA. Decyduje DroneTower.
Źródła: PAŻP/ULC, „Strefy geograficzne w PAŻP”, 14.03.2025; ULC – odpowiedzi z 14.05.2026, pyt. 13
Lekcja 3.1 · Przykład: CTR EPWA od 29.10.2026
Rejony RPA dzielą CTR na cztery poziomy swobody
Niebieski – najwięcej swobody
Do określonej wysokości bez zgody służb ruchu lotniczego.
Zielony – zgoda powyżej limitu
Do określonej wysokości bez uzgodnień, wyżej – zgoda kontrolera TWR.
Żółty – limity indywidualne
Bez zgody do wysokości ustalonej osobno dla każdego rejonu.
Czerwony – najwięcej ograniczeń
Wymaga największej uwagi; możliwe dodatkowe ograniczenia.
Źródło: PAŻP za dlapilota.pl, „PAŻP aktualizuje mapę RPA w rejonie Lotniska Chopina”; warunki dla rejonów – w DroneTower
Lekcja 3.1 · Aktywność stref
Strefa na mapie nie znaczy, że jest aktywna
Plan wykorzystania przestrzeni powietrznej i jego aktualizacja. Mówi, kiedy działają strefy czasowe, np. TSA, TRA, R czy D.
Wiadomość dla lotnictwa o zmianach i strefach tymczasowych. DroneTower pokazuje strefy z NOTAM obok stref z cyklu AIRAC.
Gdzie sprawdzić
- DroneTower
- dronemap.pansa.pl
- airspace.pansa.pl
- kreator misji KSID
DroneTower ukrywa strefy spoza wysokości i czasu zgłoszonego lotu – sprawdzaj z właściwymi parametrami.
Źródła: PAŻP za dlapilota.pl (Rzeszów, 2023); PAŻP/ULC, 14.03.2025; ULC – odpowiedzi z 14.05.2026, pyt. 11
Lekcja 3.2 · DroneTower
Aplikacja PAŻP do każdego lotu
Mapa stref
Strefy z cyklu AIRAC, z NOTAM i strefy własne PAŻP – z opisem, godzinami aktywności i kontaktem do zarządzającego.
Zgłoszenie lotu służbom ruchu lotniczego. Pasek u góry pokazuje, czy lot jest możliwy.
Komunikaty ATS
Wiadomości od TWR i FIS w trakcie lotu. Pilot potwierdza każdą z nich.
Od sierpnia 2026: logowanie tylko kontem KSID
Każdy pilot łączy konta sam i zgłasza check-in tylko za siebie. Aplikacja działa wyłącznie na terenie Polski.
Źródła: PAŻP/ULC, 14.03.2025; komunikaty PAŻP z 7 i 13.08.2026 za eradronow.pl
Lekcja 3.2 · Check-in krok po kroku
Siedem parametrów i dwa przyciski
Przed startem podajesz
1. numer operatora
5. promień obszaru lotu
2. masę BSP
6. czas do startu
3. kategorię i podkategorię
7. czas trwania lotu
4. wysokość AGL
„Zakończ check-in”
Zawsze po lądowaniu. Aplikacja nie zamyka zgłoszenia sama.
Gdy tracisz kontrolę: podaj szacowany czas do wyczerpania baterii i przybliżoną prędkość.
Źródła: PAŻP/ULC, 14.03.2025; ULC – odpowiedzi z 10.04.2025 (pyt. 1) i 14.05.2026 (pyt. 4)
Lekcja 3.2 · Komunikaty od TWR i FIS
Służby mogą zmienić twój lot w trakcie
Akceptacja
Lot przyjęty – możesz go wykonać.
Modyfikacja
Zmienione warunki, np. wysokość.
Odrzucenie
Lot nie może się odbyć.
Nakaz lądowania
Ląduj natychmiast.
Informacja FIS
Np. o ruchu załogowym w pobliżu.
Każdy komunikat pilot potwierdza w aplikacji. Dlatego telefon z DroneTower musi być pod ręką przez cały lot.
Źródło: PAŻP/ULC, „Strefy geograficzne w PAŻP”, 14.03.2025 – opis aplikacji DroneTower
Lekcja 3.2 · KSID (drony.gov.pl)
Jedno konto dla operatora, pilota i misji
Profil operatora
Rejestracja, dane, OC, oświadczenia STS i ich potwierdzenia.
Profil pilota
Kompetencje, e-learning i połączenie z kontem DroneTower.
Sprawdza parametry, pokazuje strefy na trasie i planowaną aktywność stref; pomaga rozwiązać konflikty już przy planowaniu.
Automatyczna zgoda
Gdy misja spełnia warunki strefy, system może sam wydać zgodę na lot.
Źródła: PAŻP/ULC, 14.03.2025; ULC – odpowiedzi z 8.01.2026 (pyt. 12) i 14.05.2026 (pyt. 11–12)
Lekcja 3.2 · CoTuLata (cotulata.pl)
Druga strona check-inu: obywatel zgłasza podejrzanego drona
Co to jest
Aplikacja internetowa PAŻP, przez którą każdy może zgłosić lot drona, który wydaje mu się podejrzany.
Co dalej
Zgłoszenia trafiały do Policji, PSP lub wojewódzkich centrów zarządzania kryzysowego. Od 2024 r. – 151 zgłoszeń.
Wniosek dla pilota
Aktywny check-in i włączony Remote ID pozwalają służbom szybko ustalić, że twój lot jest legalny.
Źródło: dlapilota.pl, historia CoTuLata, aktualizacja 24–25.02.2026 (dane MSWiA)
Lekcja 3.3 · Co, kiedy i gdzie zgłaszać
Check-in zawsze, plan misji i zgoda – zależnie od strefy
| Sytuacja | Check-in | Plan misji KSID | Zgoda |
|---|
| CTR w ogólnych limitach (900 g / 30 m; 25 kg / 100 m) | tak | nie, jeśli strefa nie wymaga | nie |
| CTR poza ogólnymi limitami | tak | tak | TWR |
| Strefa DRA-R z wymogiem zgody | tak | wg opisu strefy | zarządzający strefą |
| Centrum Kompetencji: VLOS powyżej 50 m AGL lub BVLOS | tak | tak | wg strefy |
| CTR EPRZ (przykład zasady lokalnej) | tak | tak, każdy lot | wg strefy |
| Strefa DRA-P | – | – | lot zabroniony |
Ostatnie słowo ma opis strefy w DroneTower. Przy wątpliwości: plan misji i zapytanie do zarządzającego.
Źródła: ULC – odpowiedzi z 10.04.2025 i 14.05.2026; PAŻP/ULC, 14.03.2025; komunikat PAŻP o Centrach Kompetencji (07.2026)
Lekcja 3.3 · Zmiana od 24.07.2026
W obszarach Centrów Kompetencji
- VLOS powyżej 50 m AGL – plan misji w KSID
- każda operacja BVLOS – plan misji w KSID
- przed lotem – warunki z DroneTower
Co jeszcze warto wiedzieć
- nowe strefy CK – do czasu osobnych zasad jak strefy DTM
- granice obszarów mogą się zmieniać
- zapowiedziane: plany misji z DroneTower, koordynacja w ATZ przez KSID
Źródło: komunikat PAŻP (kanał „Pansa Drony”) za swiatdronow.pl, lipiec 2026
Lekcja 3.3 · Koordynacja szczególna
Gdy check-in nie wystarcza
Wojskowe MCTR
Zasady koordynacji ustala wyłącznie Szef Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego.
Strefa z wnioskiem o zgodę
Np. DRA-RL 348: tylko loty dla bezpieczeństwa państwa lub infrastruktury krytycznej, wniosek 3 dni robocze przed lotem.
Własna strefa na wniosek
Do PAŻP: 7 dni przed strefą do miesiąca, 30 dni przed dłuższą. W pilnych sprawach organy – bez terminu, strefa do 7 dni.
Pomoc PAŻP dla pilotów
Drone Help Center: tel. (22) 574 57 75, drony@pansa.pl, kanał „Pansa Drony”.
Źródła: ULC – odpowiedzi z 10.04.2025 (pyt. 14) i 14.05.2026 (pyt. 13); Wytyczne nr 4/2025, § 5; PAŻP/ULC, 14.03.2025
Quiz · pytanie 1 z 5
Co oznacza strefa DRA-RL?
A. Zakaz lotów BSP
B. Strefę ograniczoną z niskim prawdopodobieństwem zgody
C. Strefę informacyjną
D. Strefę z wymaganiami technicznymi
Moduł 3 · Quiz
Quiz · pytanie 2 z 5
Na ogólnych zasadach w CTR, dalej niż 6 km od lotniska, bez dodatkowej zgody poleci:
A. BSP do 900 g, do 30 m AGL
B. BSP do 25 kg, do 100 m AGL
C. BSP do 4 kg, do 120 m AGL
D. Żaden – w CTR zawsze potrzebna zgoda
Moduł 3 · Quiz
Quiz · pytanie 3 z 5
Kto ustala zasady koordynacji lotów BSP w MCTR?
A. PAŻP
B. Prezes ULC
C. Szef Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego
D. Zarządzający cywilnym lotniskiem
Moduł 3 · Quiz
Quiz · pytanie 4 z 5
Gdzie sprawdzisz, czy strefa TSA jest dziś aktywna?
A. W AIP Polska
B. W DroneTower lub na airspace.pansa.pl
C. W CoTuLata
D. W Dzienniku Urzędowym ULC
Moduł 3 · Quiz
Quiz · pytanie 5 z 5
Straciłeś kontrolę nad dronem w trakcie lotu z check-inem. Co robisz w DroneTower?
A. Kończę check-in
B. Zgłaszam ucieczkę drona z czasem baterii i prędkością
C. Nic – czekam na powrót RTH
D. Zgłaszam lot w CoTuLata
Moduł 3 · Quiz
Ćwiczenie w parach · 15 minut
Zaplanuj cztery loty według ogólnych zasad
A
BSP 800 g, w CTR, 4 km od granicy lotniska, lot na 25 m AGL.
B
BSP 6 kg, w CTR, 9 km od granicy lotniska, lot na 90 m AGL.
C
BSP 2 kg, w CTR, 3 km od granicy lotniska, lot na 60 m AGL.
D
Lot w przestrzeni klasy G przez obszar aktywnej strefy TSA.
Dla każdego lotu: check-in, plan misji, zgoda – tak czy nie, i od kogo
Klucz odpowiedzi
Odpowiedzi do quizu i ćwiczenia
Quiz
- B – DRA-RL: niskie szanse na zgodę
- B – ponad 6 km: do 25 kg, do 100 m AGL
- C – MCTR: Szef Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego
- B – DroneTower lub airspace.pansa.pl
- B – „Zgłoś ucieczkę drona”
Ćwiczenie
- A – w limitach (900 g, 30 m): tylko check-in
- B – w limitach (25 kg, 100 m): tylko check-in
- C – poza limitami: plan misji, zgoda TWR, check-in
- D – aktywna TSA: nie lecisz, zmień termin lub trasę
Moduł 3 · Uzasadnienia w notatkach do slajdów z pytaniami i ćwiczeniem
Źródła modułu 3
Na czym opiera się ten materiał
Sprawdź przed zajęciami
Mapę Centrów Kompetencji · zasady lokalne w CTR w regionie kursu · klasy CTR w AIP · kontakty PAŻP · rozwinięcia skrótów MRT, DTM i RPA
Stan na 11.11.2026